Curaçao met kinderen: school, BVZ en huisarts

Twee dingen bepalen of een verhuizing naar Curaçao met kinderen soepel gaat: op tijd een schoolplaats regelen, en weten of je gezin onder de basisverzekering ziektekosten (BVZ) valt of zelf een particuliere polis moet kopen. Allebei hangen ze aan je inschrijving in het bevolkingsregister en aan je verblijfsstatus. Dat is geen detail: wie een vergunning heeft voor tijdelijk verblijf is niet BVZ-verzekerd, en dat werkt door naar de kinderen.

• Inschrijven bij Kranshi doe je binnen vijf dagen na vestiging, als je voor minstens vier maanden komt. Het is gratis, en minderjarige kinderen moeten erbij zijn.
• BVZ: iedere ingezetene is verzekerd, maar de Belastingdienst noemt een lijst uitzonderingen. Tijdelijk verblijf staat erop.
• Premie: geen premie bij een jaarinkomen van ANG 12.000 of minder, daarboven 13,6 procent, en over het deel boven ANG 150.000 niets.
• Huisarts: je bent gebonden aan één huisarts en kunt één keer per jaar wisselen, in september.
• School: leerplicht vanaf 1 augustus van het schooljaar na de vierde verjaardag. Inschrijving gebeurt op school zelf.

Inschrijving eerst, de rest volgt

Was je woonachtig in het buitenland en kom je voor een periode van tenminste vier maanden op Curaçao wonen, dan moet je je laten inschrijven in het bevolkingsregister. Dat moet binnen vijf dagen na vestiging. De inschrijving zelf is gratis.

Je maakt een afspraak bij Publieke Zaken (Kranshi), Afdeling Gegevensverwerking, Roodeweg 42. Ook minderjarige kinderen moeten bij de inschrijving aanwezig zijn, dus plan het op een moment dat dat lukt.

Waarom dit eerst moet: de basisverzekering hangt aan ingezetenschap, en scholen willen weten waar je kind woont.

Wat je meeneemt

Het digitale loket noemt per situatie andere stukken. Voor een gezin dat uit Nederland komt, zijn dit de gebruikelijke:

• een geldig paspoort
• een huur- of koopcontract, of schriftelijke toestemming van de hoofdbewoner, voor het adres waarop je inschrijft
• een Bewijs van Uitschrijving (verhuisbericht) uit Nederland, niet ouder dan zes maanden
• een originele geboorteakte, niet ouder dan één jaar, als je in het buitenland geboren bent
• een Bewijs van Burgerlijke Staat, niet ouder dan zes maanden, als je ouder dan 18 bent

Aktes en documenten uit het buitenland hebben een echtheidsverklaring nodig: naargelang het land van herkomst wordt de akte gelegaliseerd of voorzien van apostille. Ze mogen in het Nederlands, Engels of Spaans zijn; andere talen moeten door een beëdigd vertaler worden vertaald.

Controleer de actuele lijst zelf op de loketpagina, want die verschilt per situatie.

Verblijfstitel of niet

De loketpagina noemt een aantal voorwaarden waaronder je je direct kunt laten inschrijven. Die draaien om Nederlanderschap vanaf de geboorte in combinatie met je geboorte- of inschrijvingsgeschiedenis op de eilanden, bijvoorbeeld: je bent Nederlander vanaf geboorte en je bent geboren op Curaçao.

Voldoe je daar niet aan, dan moet je eerst een verblijfstitel aanvragen bij de Toelatingsorganisatie Curaçao. Die verblijfstitel moet op het moment van de inschrijving tenminste 4 maanden geldig zijn. Lees de voorwaarden op de loketpagina na voor jouw eigen situatie.

Kosten en doorlooptijd

Kloppen alle documenten, dan word je meteen ingeschreven in het bevolkingsregister. De documenten die de inschrijving officieel bevestigen zijn vanaf 3 werkdagen na inschrijving beschikbaar.

De inschrijving is gratis, maar voor die bevestigende documenten (bewijs van inschrijving, sédula) staat een tarief op de loketpagina. Kijk daar voor het actuele bedrag. Ben je 12 jaar of ouder, dan moet je meteen een afspraak maken voor de aanvraag van je sédula, dus dat geldt ook voor je tieners.

Zorgverzekering: BVZ of particulier

Wie is verzekerd

"Iedere ingezetene van Curaçao is verzekerd voor de BVZ", schrijft de Belastingdienst Curaçao. Je bent ook verzekerd als je geen ingezetene bent maar wel in dienst bent bij een werkgever die op Curaçao gevestigd is en daar loonbelasting betaalt.

Je kiest dus geen zorgverzekeraar. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert de regeling uit en publiceert het pakket. De BVZ trad in werking op 1 februari 2013.

Wie valt erbuiten

Hier verkijken mensen zich op. De Belastingdienst noemt onder meer deze categorieën niet-verzekerden:

• wie een vergunning heeft voor een tijdelijk verblijf op Curaçao
• wie op 31 januari 2013 al verzekerd was bij een Curaçaose professionele verzekeraar, of een buitenlandse polis met werelddekking had
• wie werkt voor een op Curaçao gevestigde werkgever die is aangemerkt als eigenrisicodrager
• wie buiten Curaçao in dienst is bij een werkgever elders in het Koninkrijk en kan aantonen daar verzekerd te zijn
• wie op grond van een internationale overeenkomst is vrijgesteld van deelname aan de sociale verzekeringen
• wie minderjarige kinderen heeft die geboren zijn na 1 februari 2013 en zelf tot een categorie niet-verzekerden behoort

Die laatste raakt gezinnen direct. Val je zelf buiten de BVZ, dan volgen je kinderen die na 1 februari 2013 geboren zijn. Regel een particuliere polis dan vóór vertrek, niet erna.

Let wel op een verschil tussen de twee officiële bronnen. De Belastingdienst koppelt dit aan elke categorie niet-verzekerden. De Engelstalige SVB-pagina beschrijft het smaller: minderjarige kinderen geboren op of na 1 februari 2013 van een particulier verzekerde ouder, mits ze bij die ouder meeverzekerd zijn. Laat je eigen situatie daarom schriftelijk bevestigen door de SVB.

Wat je betaalt

• Jaarinkomen van ANG 12.000 of minder: geen premie verschuldigd.
• Meer dan ANG 12.000: een premie van 13,6 procent.
• Meer dan ANG 12.000 maar minder dan ANG 18.000: er geldt een gliding scale die korting geeft op de premie.
• Voor zover het jaarinkomen meer dan ANG 150.000 bedraagt: over het meerdere geen premie.
• Niet meer verzekerd voor de AOV: dan bedraagt de premie 6,5 procent.

Percentages en grenzen kunnen veranderen. Neem de Belastingdienst Curaçao als bron en controleer daar het actuele tarief voordat je gaat rekenen.

Wat de BVZ dekt

Een paar punten uit het SVB-pakket die ouders meteen merken:

BVZ naast een particuliere polis

Wat een particuliere polis dekt en kost, verschilt per aanbieder. Vraag de voorwaarden schriftelijk op en leg ze punt voor punt naast het BVZ-pakket.

Huisarts kiezen en vastleggen

Onder de BVZ ben je gebonden aan één huisarts en kun je één keer per jaar wisselen, in de maand september. Kies dus niet op goed geluk.

1. Vraag de SVB welke huisartsen zijn aangesloten.
2. Bel praktijken in de wijk waar je gaat wonen en vraag of ze nog patiënten aannemen.
3. Vraag naar de avond- en weekendregeling en waar je 's nachts terechtkunt.
4. Leg de inschrijving vast zodra je adres definitief is.
5. Noteer september in je agenda, voor het geval het niet klikt.

Ziekenhuis en verwijzing

Ga je naar de polikliniek van het Curaçao Medical Center, dan heb je voor je eerste bezoek altijd een verwijsbrief nodig. Zonder verwijsbrief kun je geen afspraak maken, schrijft het ziekenhuis zelf.

De route loopt dus via je huisarts, en dat is precies waarom stap 1 hierboven telt. Onder de BVZ geldt bovendien dat een verwijzing zes maanden geldig is.

School: leerplicht en aanmelden

Wanneer je kind moet starten

Elke jongere is verplicht om naar school te gaan vanaf 1 augustus van het schooljaar dat volgt na de datum waarop hij of zij 4 jaar is geworden. Om als leerling tot een school te worden toegelaten, moet een kind de leeftijd van vier jaar hebben bereikt.

De verplichting blijft van kracht tot het eind van het schooljaar waarin de jongere 18 wordt, of tot het diploma VSBO TKL of PKL, HAVO/VWO of een door de minister aangewezen gelijkwaardige, erkende opleiding is behaald.

Aanmelden, stap voor stap

1. Maak een lijst van scholen en zet ze op volgorde van voorkeur.
2. Vraag per school de schoolgids op. Die moet in elk geval de instructietaal of instructietalen vermelden, en de geldelijke bijdrage en de vrijwilligheid daarvan.
3. Meld je kind aan bij de school zelf. "Inschrijving gebeurt op school", staat in de leerplichtbrochure van het ministerie.
4. Vraag een schriftelijke bevestiging. Bij sommige besturen is een aanmelding nog geen inschrijving.
5. Vraag de Nederlandse school om het leerlingdossier, zodat de ontvangende school weet waar je kind staat.

Instromen midden in het schooljaar

Het schooljaar loopt van 1 augustus tot en met 31 juli daaraanvolgend. Voor kinderen die nog niet eerder tot een school zijn toegelaten, stelt het bevoegd gezag toelatingstijdstippen vast op ten minste de eerste schooldag van elke maand.

Twee dingen die je mag weten. Toelating, schorsing en definitieve verwijdering mogen niet afhankelijk worden gesteld van een geldelijke bijdrage van de ouders. En toelating tot een bijzondere school mag alleen worden geweigerd op godsdienstige of levensbeschouwelijke gronden of bij aantoonbaar plaatsgebrek, niet op grond van de taalachtergrond van de leerling.

Over iedere leerling die de school verlaat stelt de directeur een onderwijskundig rapport op voor de ontvangende school, en de ouders krijgen daar een afschrift van. Vraag daar bij een tussentijdse overstap actief naar.

Instructietaal: Nederlands, Papiamentu of Engels

Dit is de vraag die Nederlandse ouders het meest bezighoudt, en het antwoord staat in de wet. Het bevoegd gezag van de school beslist welke instructietaal of instructietalen worden gehanteerd, met dien verstande dat dit uitsluitend het Engels, het Nederlands of het Papiamentu mag zijn.

Er is dus geen eilandbrede regel waar je op kunt varen. Een school kan de instructietaal wel wijzigen, maar alleen met ingang van de eerste dag van een schooljaar en pas nadat dit ten minste zestien maanden daaraan voorafgaand bekend is gemaakt.

Vraag per school welke taal in welk leerjaar wordt gebruikt, en wat dat betekent voor een kind dat midden in een schooljaar uit Nederland komt.

Het niveau naast het Nederlandse gelegd

De opbouw van het funderend onderwijs ligt vast in de landsverordening. De cijfers hieronder komen daaruit.

Daarna volgt het voortgezet onderwijs. Een landsbesluit uit 1985 dat nog in de Curaçaose regelgeving is opgenomen, noemt voor het VSBO drie leerwegen: praktisch basisgericht, praktisch kadergericht en theoretisch kadergericht. Dat besluit is oud, dus laat de huidige indeling door de school bevestigen.

Sommige namen zijn herkenbaar uit het Nederlandse stelsel. Wat een diploma of een overstap halverwege precies waard is, is een aparte vraag. Laat dat per school schriftelijk bevestigen, en vraag de Nederlandse school of opleiding waar je kind later naartoe zou gaan om hetzelfde. Ga niet af op vuistregels uit forums.

Kosten van school

Hier past eerlijkheid: er is geen betrouwbaar eilandbreed bedrag te noemen. Bijdragen verschillen per schoolbestuur en per schooltype, en particuliere scholen rekenen iets heel anders dan gesubsidieerde scholen.

De wet geeft je wel twee handvatten. De schoolgids moet de geldelijke bijdrage en de vrijwilligheid daarvan vermelden. En toelating mag niet afhankelijk worden gesteld van die bijdrage.

Vraag elke school op je lijst schriftelijk om een opgave van:

• ouderbijdrage per jaar en per kind
• inschrijf- of registratiekosten
• boeken, materialen en devices
• schooluniform
• vervoer en excursies

Ouders en voogden die financieel minder draagkrachtig zijn, kunnen bij de overheid terecht voor steun voor transport, schoolvoeding en schoolkleding. De leerplichtbrochure noemt dit voorzieningen van de overheid waaraan ouders geen rechten kunnen ontlenen, dus reken er niet mee in je begroting.

Verlof en verzuim

Om vrijstelling te krijgen voor het volgen van onderwijs zijn ouders wettelijk verplicht een verzoek in te dienen bij de directeur van de school. Die beoordeelt het, waarna je het verzoek met zijn beslissing voorlegt aan de leerplichtambtenaar bij de Uitvoeringsorganisatie Onderwijs en Wetenschap (UOW), Bon Biní Business Center, Schottegatweg Oost 10.

De brochure is expliciet over de grens: vakantieverlof is geen geldige reden. Bij ziekte moet je de directeur vanaf de eerste dag inlichten.

Wordt de leerplicht niet nageleefd, dan kan een boete of gevangenisstraf worden opgelegd. Een jongere van 12 jaar of ouder kan bovendien persoonlijk worden aangesproken op ongeoorloofd schoolverzuim en spijbelen.

Checklist voor vertrek

• Verblijfsstatus helder: tijdelijk verblijf betekent geen BVZ.
• Particuliere polis geregeld als je gezin buiten de BVZ valt.
• Bewijs van uitschrijving uit Nederland opgehaald, niet ouder dan zes maanden bij inschrijving.
• Geboorteaktes gelegaliseerd of van een apostille voorzien, en waar nodig vertaald.
• Scholen aangeschreven, schoolgids en aanmeldperiode opgevraagd.
• Leerlingdossier en vaccinatiegegevens mee.
• Afspraak bij Kranshi gepland, binnen vijf dagen na vestiging, kinderen erbij.
• Huisarts gekozen en september genoteerd.

Werk bepaalt meestal de volgorde

Veel gezinnen zetten de schoolkeuze op pauze tot het werk rond is, en dat is doorgaans de juiste volgorde: je wijk volgt uit je baan, je school volgt uit je wijk, en je huisarts volgt uit allebei. Kijk welke vacatures op Curaçao en de andere eilanden er nu staan voordat je scholen op volgorde zet.

Bronnen

• Belastingdienst Curaçao, Basisverzekering ziektekosten (BVZ)
• SVB Curaçao, Basic health insurance (BVZ)
• Digitaal loket Curaçao, Inschrijven in het Bevolkingsregister
• Ministerie van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Sport, Leerplicht informatiebulletin
• Landsverordening funderend onderwijs
• Landsbesluit ter uitvoering van de Landsverordening voortgezet onderwijs
• Curaçao Medical Center