Werken in zorg en onderwijs op Curaçao en Bonaire
Kort antwoord: op Bonaire, Saba en Sint Eustatius werk je onder Nederlandse regels, op Curaçao niet. Dat ene verschil bepaalt welke registratie je nodig hebt, wie je diploma beoordeelt en in welke munt je salaris staat. Hieronder staat per punt wat vastligt, wat van jouw situatie afhangt, en wat je zelf bij de bron moet navragen.
De kern:
- Bonaire, Saba en Sint Eustatius hebben sinds de opheffing van de Nederlandse Antillen op 10 oktober 2010 de status van openbaar lichaam binnen het Nederlandse Koninkrijk. Curaçao en Sint Maarten zijn, net als Aruba, landen binnen het Koninkrijk.
- BES-ontheffing: nodig voor arts, tandarts, apotheker en verloskundige op de BES-eilanden, maximaal 4 jaar geldig. Verpleegkundige wordt daar niet genoemd.
- Curaçao regelt beroepen zelf. Of en hoe een BIG-registratie op Curaçao geldig is, kon ik niet uit een officiële Curaçaose bron vaststellen. Navragen dus, bij je werkgever en bij het ministerie GMN.
- Lesgeven in Caribisch Nederland vraagt een diploma dat het ministerie van OCW erkent; een waardering vraag je aan bij DUO.
- De munt verschilt: de Amerikaanse dollar op de BES-eilanden, de Caribische gulden (XCG) op Curaçao en Sint Maarten sinds 31 maart 2025.
Waarom “de Antillen” de verkeerde vraag is
Veel mensen zoeken op werken in de zorg op de Antillen. Dat land bestaat niet meer. Parlement.com beschrijft het zo: sinds de opheffing van de Nederlandse Antillen op 10 oktober 2010 hebben de BES-eilanden “de status van openbaar lichaam binnen het Nederlandse Koninkrijk”.
Curaçao en Sint Maarten zijn “net als Aruba - landen binnen het Koninkrijk”. Voor de BES-eilanden geldt dat “de bestaande Antilliaanse wetgeving stapsgewijs is vervangen door de Nederlandse”. Je papierwerk hangt dus aan één specifiek eiland, niet aan de regio.
Het verschil in één tabel
Deze gids gaat over Bonaire en Curaçao. Aruba laat ik hier buiten beschouwing, omdat ik de regels daar niet heb nagelopen.
| Bonaire, Saba, Sint Eustatius | Curaçao en Sint Maarten | |
|---|---|---|
| Staatkundig | Openbaar lichaam binnen het Nederlandse Koninkrijk | Land binnen het Koninkrijk |
| Wetgeving | Antilliaanse wetgeving stapsgewijs vervangen door Nederlandse | Eigen wetgeving; navragen bij het land zelf |
| Zorgberoepen | BES-ontheffing via het BIG-register (arts, tandarts, apotheker, verloskundige) | Vraag het na bij ministerie GMN en werkgever |
| Onderwijs | Diploma erkend door het ministerie van OCW | Buiten het bestek van deze gids |
| Munt | Amerikaanse dollar | Caribische gulden (XCG) sinds 31 maart 2025 |
Zorg op de BES-eilanden: de BES-ontheffing
Het BIG-register beschrijft een aparte route voor deze eilanden: “Wilt u als arts, tandarts, apotheker of verloskundige werken op Bonaire, Sint Eustatius of Saba (BES-eilanden)? Dan heeft u een BES-ontheffing nodig.” Zo’n ontheffing is “maximaal 4 jaar geldig”.
De naamgeving wijkt af. Het BIG-register schrijft: “Op de BES-eilanden heten de beroepen arts en tandarts: geneeskundige en tandheelkundige.” Aanvragen gaan per e-mail: “Stuur het volledig ingevulde formulier met de verplichte documenten per e-mail naar info@besontheffingen.nl.”
Vier formulieren, één past bij jou
Het BIG-register noemt deze formulieren. Welk formulier op jouw situatie slaat, staat op die pagina zelf, dus lees hem voor je iets invult.
- “Aanvraag (verlenging) BES-ontheffing met BIG-registratie”
- “Aanvraag BES-ontheffing met aangewezen diploma”
- “Aanvraag Verklaring van vakbekwaamheid t.b.v. BES-ontheffing”
- “Aanvraag verlenging BES-ontheffing zonder BIG-registratie”
Verpleegkundigen: deze route gaat niet over jou
Verpleegkundige staat niet in de vier beroepen waarvoor het BIG-register een BES-ontheffing noemt. Dat betekent niet dat er niets geregeld is, alleen dat deze specifieke route jouw beroep niet noemt.
Vraag daarom vóór je iets tekent bij je beoogde werkgever en bij het BIG-register na wat in jouw geval geldt. Ga niet af op een forumbericht of op een wervingsbureau: dit is precies het punt waar verouderde informatie blijft rondzingen.
Zorg op Curaçao: eigen land, eigen regels
Curaçao is een land binnen het Koninkrijk. Ik heb voor deze gids geen officiële Curaçaose bron gevonden die vastlegt wat een Nederlandse BIG-registratie daar waard is, dus ik doe daar geen uitspraak over.
Wel weet je waar de vraag hoort. Het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur (GMN) informeerde in juni 2026 “zorginstellingen, zorgverleners en de gemeenschap van Curaçao” over de contacten met de Inspectie voor de Volksgezondheid. Leg je vraag daar schriftelijk neer, en ook bij je beoogde werkgever.
Let op de vestigingsbeperking voor medische beroepen
In de regelingenbank van de overheid staat onder “Koninkrijksdeel Curaçao” de Tijdelijke landsverordening beperking vestiging medische beroepsbeoefenaren. Artikel 2 begint met: “Het is verboden zich als medische beroepsbeoefenaar hier te lande te vestigen en het medische beroep uit te oefenen.”
Wie daaronder valt, somt artikel 1 op: “geneeskundigen, tandheelkundigen, apothekers, vroedvrouwen, logopedisten, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, oefentherapeuten, podotherapeuten, psychotherapeuten, diëtisten en psychologen”. Verpleegkundigen worden in die opsomming niet genoemd.
Twee dingen om zelf na te gaan, want deze tekst is oud en ik weet niet hoe hij vandaag wordt toegepast. Het bestuurscollege kan ontheffing verlenen. En de regeling bevat zelf een uitzondering voor beroepsbeoefenaren “die behoren tot de categorieën, genoemd in artikel 1 van de Landsverordening toelating en uitzetting”. Laat dat bevestigen voor je plannen maakt.
Verblijf regel je apart
De Toelatingsorganisatie Curaçao stelt het kort: “Om te verblijven op Curaçao heeft u een verblijfstitel nodig.” Welke titel op jou van toepassing is, hangt af van je nationaliteit en je band met het eiland. Dat check je daar, niet bij je werkgever.
Wie de werkgevers zijn
Medisch Contact schreef: “Het eiland, en met name het ziekenhuis Curaçao Medical Center (CMC) kampt met personeelstekort, dat groter is dan eerdere jaren.” De meest gevraagde zorgberoepen op dat moment: “Arts-assistenten, specialisten, maar vooral operatieassistenten.”
Werken bij CMC op Curaçao begint bij een concrete vacature. Op de wervingssite staat onder meer General Nurse, plus deze zin: “Unfortunately, we do not accept open applications.” Een open sollicitatie belandt daar dus nergens.
| Werkgever | Eiland | Open sollicitatie |
|---|---|---|
| Curaçao Medical Center | Curaçao | Nee, alleen op een vacature |
| Fundashon Mariadal | Bonaire (Kralendijk) | Ja, via het formulier op de site |
Meer over het sollicitatietraject vanuit Nederland staat in solliciteren vanuit Nederland op Curaçao en Aruba.
Onderwijs in Caribisch Nederland: bevoegdheid en waardering
Hier is de regel juist wél helder. De Rijksdienst Caribisch Nederland schrijft: “Volgens de wet moet iedere leerkracht binnen Caribisch Nederland in het bezit zijn van een diploma dat door het ministerie van OCW wordt erkend.”
Diploma’s van sollicitanten die geen bevoegdheid haalden in Nederland of aan een door de NVAO erkende onderwijsinstantie “moeten tijdens het sollicitatietraject worden gewaardeerd”. En: “De diplomawaardering dient te worden aangevraagd bij DUO.”
Wat dat betekent als je in Nederland woont
Leraar worden op Bonaire begint dus met de vraag waar je je bevoegdheid haalde. Heb je een Nederlandse pabo of lerarenopleiding, dan sla je de waarderingsstap over die voor elders opgeleide collega’s wel geldt.
Een van de werkgevers is de Scholengemeenschap Bonaire (SGB). De Onderwijsraad schrijft dat Fundashon Forma met SGB samenwerkt “omdat alleen deze officieel bevoegd is mbo-diploma’s uit te reiken”.
Personeelstekort: wat de overheid zelf zegt
De Onderwijsraad noteert over de derde onderwijsagenda: “Een belangrijke prioriteit in de derde agenda is het aanpakken van personeelstekorten en het verbeteren van de werkomgeving en professionele ontwikkelingsmogelijkheden.”
Het ministerie wil het lerarentekort eerst onderzoeken en daarna een aanpak op maat ontwikkelen, staat er ook. Handig om te weten bij een sollicitatie: er is beleidsmatig aandacht, maar de omvang van het tekort ligt nog niet vast.
Salaris: waar het echt vastligt
Voor onderwijspersoneel op Bonaire is de bron een eilandsbesluit “van 10 JUL 2019”: de Regeling bezoldiging en toelagen onderwijspersoneel Bonaire. Grondslag: “artikel 37, tweede lid Wet primair onderwijs BES; artikel 90, tweede lid Wet voortgezet onderwijs BES, en artikel 4.1.4 Wet educatie en beroepsonderwijs BES.”
De functieopbouw staat er ook in. Primair onderwijs: “De functies van leraar die in het primair onderwijs kunnen voorkomen zijn die van leraar LA en leraar LB.” Voortgezet onderwijs en mbo: “leraar LB, leraar LC en leraar LO.”
Voor het uurloon geldt: “De bezoldiging per uur bedraagt 1/1659 deel van de bezoldiging per jaar bij een volledige normbetrekking.” De bedragen in de regeling staan in Amerikaanse dollars, bijvoorbeeld “USD 1,59 per uur” voor werkzaamheden op afroep.
Waarom hier geen salarisbedragen staan
Die regeling is van 2019, en de arbeidsvoorwaarden liepen daarna achter. De Onderwijsraad constateert dat door financiële problemen bij twee scholen op Saba “ook het onderwijspersoneel op Bonaire en Sint Eustatius nog geen vastgestelde arbeidsvoorwaarden had”. Wel geldt: “Inmiddels heeft Bonaire wel getekend voor 2025.”
Vraag dus altijd het geldende salarisblad op bij de school zelf, met het jaartal erbij. Hetzelfde geldt in de zorg: zoek je de schaal van een verpleegkundige op Curaçao, dan vind je die niet in een Nederlandse regeling. Vraag hem op bij de werkgever.
Let op de munt
Dit is een makkelijk te missen valkuil bij het vergelijken van vacatures. Op 31 maart 2025 werd “de Nederlands-Antilliaanse gulden vervangen door de Caribische gulden als wettig betaalmiddel op Curaçao en Sint Maarten”, met valutacode XCG.
Volgens de NOS is “een Amerikaanse dollar in te wisselen voor 1,79 Caribische gulden”. Over de BES-eilanden schrijft de NOS: “Zij hebben de Amerikaanse dollar als officiële betaalvorm.” Een brutobedrag in guldens en één in dollars zijn dus niet zomaar te vergelijken. Voor de kostenkant staat meer in werken op Curaçao: salaris en arbeidsmarkt.
Diploma-erkenning tussen Nederland en de eilanden
Twee begrippen lopen vaak door elkaar. Nuffic: “Een diplomawaardering is een vergelijking van een buitenlands diploma met een Nederlands diploma.” Erkenning is iets anders en speelt bij gereglementeerde beroepen.
De Rijksoverheid vat dat zo samen: “Iemand mag alleen een gereglementeerd beroep uitoefenen als hij hiervoor een nationaal diploma heeft gehaald.” De voorbeelden die daar staan: “leraar, verpleegkundige, advocaat of tolk”.
Wie de waardering maakt, staat er ook: “De Expertisecentra Internationale diplomawaardering SBB en Nuffic stellen de diplomawaarderingen op.” Reken op wachttijd. Nuffic meldt dat je je diplomawaardering, mits de aanvraag compleet is, “meestal na minimaal 10 werkweken” ontvangt. Begin hier vroeg mee, niet pas als je een vacature ziet.
Bouw, techniek en de rest van de arbeidsmarkt
Hier is de openbare data dunner dan bij zorg en onderwijs, dus houd het bij wat er staat. Over Sint Eustatius schrijft de Onderwijsraad: “Verder zijn er voor het eiland relatief veel vacatures in het toerisme, de bouw en voor de olieterminal.”
De raad tekent erbij aan: “De grootste werkgever van Sint Eustatius, het OLE, heeft ook relatief veel vacatures. Het betreft vaak hbo-functies met hoge eisen aan de beheersing van het Nederlands.” Taal is op deze eilanden een echte selectiefactor, in beide richtingen.
Wat je deze maand kunt doen
- Kies eerst het eiland, niet het beroep. De route verschilt fundamenteel tussen Bonaire en Curaçao.
- Vraag een diplomawaardering aan als je bevoegdheid niet in Nederland of aan een NVAO-erkende instelling is behaald. Reken op minimaal 10 werkweken.
- Stel je registratievraag schriftelijk: bij het BIG-register voor de BES-eilanden, bij werkgever en ministerie GMN voor Curaçao.
- Reageer op concrete vacatures, zeker bij CMC, dat geen open sollicitaties aanneemt.
- Vraag het salarisblad met jaartal op en kijk in welke munt het staat.
Een bredere oriëntatie op het eiland zelf staat in wonen en werken op Bonaire.
Wil je dat werkgevers op de eilanden jou vinden zodra er iets opengaat in de zorg, het onderwijs of de techniek? Zet je profiel klaar en stel een jobalert in.